Donald Sutherland: Aktor, ojciec Kiefera, 88 lat życia.

13

Donald McNichol Sutherland, legendarny kanadyjski aktor, zmarł 20 czerwca 2024 roku w wieku 88 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo obejmujące ponad sześć dekad w branży filmowej. Znany z niezwykłej wszechstronności i charyzmatycznych ról, w tym jako złowrogi Prezydent Snow w serii „Igrzyska Śmierci”, Sutherland był postacią, która na stałe wpisała się w annały światowego kina. Aktor był ojcem pięciorga dzieci, z których troje, w tym jego syn Kiefer Sutherland, poszło w jego ślady, kontynuując rodzinne talenty w Hollywood.

Na 20 czerwca 2024 roku, Donald Sutherland miał 88 lat. Jego długoletnia kariera, obejmująca blisko 170 ról filmowych i telewizyjnych, przyniosła mu status jednego z najbardziej cenionych i rozpoznawalnych aktorów swojego pokolenia. Jego umiejętność wcielania się w szerokie spektrum postaci, od dramatycznych po komediowe, zapewniła mu trwałe miejsce w historii kina i sercach widzów na całym świecie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 88 lat (na 20 czerwca 2024 r.)
• Żona/Mąż: Francine Racette (od 1972 r.)
• Dzieci: 5 (w tym Kiefer, Rossif i Angus Sutherland)
• Zawód: Aktor
• Główne osiągnięcie: Oscar Honorowy za całokształt twórczości (2017), liczne nagrody i prestiżowe wyróżnienia, ikoniczne role filmowe.

Podstawowe informacje biograficzne

Donald McNichol Sutherland przyszedł na świat 17 lipca 1935 roku w Saint John, w prowincji Nowy Brunszwik, Kanada. Jego życie zakończyło się 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie, w wieku 88 lat. Ten długi okres życia pozwolił mu na zbudowanie imponującego dorobku artystycznego, obejmującego blisko 170 ról filmowych i telewizyjnych, co czyni go jednym z najbardziej płodnych aktorów w historii kina. Jego kanadyjskie korzenie stanowiły fundament jego tożsamości, choć jego kariera rozkwitła na arenie międzynarodowej, w szczególności w Hollywood.

Sutherland zdobył wszechstronne wykształcenie. Po ukończeniu Bridgewater High School, podjął studia na Victoria University, afiliowanym przy University of Toronto, uzyskując podwójny stopień naukowy z inżynierii i dramatu. Choć plany dotyczące kariery inżynierskiej były w zasięgu ręki, ostatecznie to pasja do aktorstwa zwyciężyła. W 1957 roku opuścił Kanadę i udał się do Wielkiej Brytanii, aby doskonalić swój warsztat aktorski w prestiżowej London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA). Ta decyzja okazała się kluczowa dla jego przyszłej kariery, otwierając drzwi do międzynarodowego świata filmu.

Życie prywatne i rodzinne

Życie osobiste Donalda Sutherlanda było równie bogate i złożone, jak jego kariera na ekranie. Aktor był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Lois May Hardwick, z którą zawarł związek małżeński w latach 1959–1966. Kolejnym etapem jego życia prywatnego było małżeństwo z Shirley Douglas, które trwało od 1966 do 1970 roku. Ostatnią i najdłuższą relacją małżeńską Sutherlanda był związek z Francine Racette, z którą ożenił się w 1972 roku i z którą pozostał aż do swojej śmierci. Te związki kształtowały jego życie osobiste i rodzinne przez dekady.

Małżeństwa i potomstwo

Donald Sutherland doczekał się łącznie pięciorga dzieci. Wśród nich szczególną uwagę zwracają synowie, którzy podążyli śladami ojca, wybierając karierę aktorską. Kiefer Sutherland, Rossif Sutherland oraz Angus Sutherland, podobnie jak ich ojciec, związali się zawodowo z przemysłem filmowym, kontynuując rodzinne tradycje w Hollywood. Obecność tak wielu członków rodziny w świecie show-biznesu świadczy o silnych więzach i wspólnym zamiłowaniu do sztuki aktorskiej w rodzinie Sutherlandów.

Znaczące relacje

W latach 1970–1972, w okresie intensywnej pracy nad filmem „Klute”, Donald Sutherland pozostawał w głośnym, intymnym związku z aktorką Jane Fondą. Ich relacja wykraczała poza sferę prywatną; oboje dzielili silne przekonania polityczne i pasję do aktywizmu, co czyniło ich parę niezwykle wpływową w tamtych czasach. Ten burzliwy okres w życiu aktora, choć czasowo ograniczony, pozostawił znaczący ślad w jego biografii, ukazując jego zaangażowanie nie tylko w sztukę, ale i w sprawy społeczne.

Kariera zawodowa

Kariera Donalda Sutherlanda nabrała tempa w 1967 roku dzięki przełomowej roli w filmie wojennym „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen). Angaż do tej produkcji był efektem rekomendacji reżysera Rogera Moore’a, który pokazał producentom roboczą wersję odcinka serialu „Święty” z udziałem Sutherlanda, udowadniając jego potencjał aktorski. Ten sukces otworzył mu drzwi do kolejnych, coraz bardziej znaczących ról, cementując jego pozycję jako obiecującego aktora w Hollywood.

Początki i przełomowe role

Status międzynarodowej gwiazdy Donald Sutherland ugruntował w 1970 roku. Był to rok, w którym zagrał w dwóch kultowych filmach wojennych, które na stałe wpisały się do historii kina. W czarnej komedii „M*A*S*H” wcielił się w postać kapitana „Hawkeye” Pierce’a, a w filmie „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) zagrał ekscentrycznego dowódcę czołgu „Oddball”. Te role nie tylko przyniosły mu szerokie uznanie krytyków i publiczności, ale także ukazały jego zdolność do poruszania się między gatunkami i kreowania zapadających w pamięć postaci.

Kultowe kreacje i uznanie

W 1978 roku Donald Sutherland wystąpił w roli profesora Dave’a Jenningsa w komedii „Menażeria” (Animal House). Co ciekawe, aktor odrzucił wówczas propozycję 2% udziału w zyskach na rzecz jednorazowej wypłaty 40 000 dolarów. Decyzja ta okazała się znaczącym błędem finansowym, gdyż film odniósł ogromny sukces kasowy, zarabiając ostatecznie 141,6 miliona dolarów. Mimo tej finansowej pomyłki, rola ta potwierdziła jego talent komediowy i umiejętność wcielania się w różnorodne postaci. W sumie Sutherland zagrał w blisko 170 produkcjach, co świadczy o jego niezwykłej pracowitości i wszechstronności.

Rola w serii „Igrzyska Śmierci”

Młodsze pokolenia widzów zapamiętały Donald Sutherlanda przede wszystkim dzięki roli bezwzględnego Prezydenta Snowa, głównego antagonisty w popularnej serii filmów „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games). W tę postać wcielał się w latach 2012–2015, dostarczając widzom niezapomnianych wrażeń i udowadniając, że jego talent aktorski nie słabnie z biegiem lat. Jego kreacja Snowa stała się ikoną kina młodzieżowego, a sam aktor potwierdził swój status jako jednego z największych talentów swojego pokolenia. Rola ta była kolejnym dowodem jego wszechstronności, pozwalając mu na powrót do świadomości widzów na całym świecie.

Działalność telewizyjna

Dorobek Donalda Sutherlanda obejmuje również znaczące osiągnięcia w świecie telewizji. Wśród jego telewizyjnych kreacji, które zdobyły uznanie, warto wymienić nagrodzoną nagrodą Emmy rolę Michaiła Fetisowa w thrillerze HBO „Obywatel X” (1995). Ponadto, za postać Clarka Clifforda w filmie „Path to War” (2002), Sutherland otrzymał prestiżową nagrodę Złotego Globu. Te nagrody potwierdzają jego talent i wszechstronność, obejmującą zarówno produkcje kinowe, jak i telewizyjne.

Nagrody i osiągnięcia

Donald Sutherland, mimo powszechnego uznania za jednego z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia, nigdy nie otrzymał nominacji do Oscara za konkretną rolę. Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej uhonorowała go jednak w 2017 roku Oscarem Honorowym za całokształt twórczości, doceniając jego niezwykły wkład w rozwój kina. To prestiżowe wyróżnienie stanowiło symboliczne potwierdzenie jego wieloletniej, owocnej kariery i znaczenia dla przemysłu filmowego.

Uznanie Akademii i innych instytucji

W trakcie swojej wieloletniej kariery Donald Sutherland zdobył szereg prestiżowych wyróżnień. Oprócz wspomnianego Oscara Honorowego, jego dorobek obejmuje nagrodę Primetime Emmy oraz dwa Złote Globy. Był również nominowany do nagrody BAFTA za rolę w filmie „Nie oglądaj się teraz” (1973). Te nagrody są dowodem jego wszechstronności i zdolności do tworzenia niezapomnianych kreacji aktorskich na przestrzeni dekad.

Wyróżnienia państwowe i kulturowe

Donald Sutherland został dwukrotnie wyróżniony Orderem Kanady, najwyższym odznaczeniem państwowym w Kanadzie. W 1978 roku otrzymał stopień Oficera (OC), a w 2019 roku został podniesiony do najwyższej rangi Towarzysza (CC). To podwójne wyróżnienie było wyrazem uznania za jego wybitne zasługi dla kultury i promocji kanadyjskiej sztuki na świecie. Order Kanady jest symbolem jego głębokiego związku z ojczyzną i znaczenia jego dorobku dla tożsamości narodowej.

Gwiazdy w Alejach Sław

W uznaniu jego wkładu w sztukę filmową, Donald Sutherland otrzymał własne gwiazdy w prestiżowych Alejach Gwiazd (Walk of Fame) w dwóch krajach. Kanadyjską gwiazdę uhonorowano go w 2000 roku, a hollywoodzką w 2011 roku. Te podwójne wyróżnienie podkreśla jego globalny zasięg i trwały wpływ na kulturę popularną, zarówno w jego ojczystej Kanadzie, jak i w światowej stolicy kina. Posiadanie gwiazd w tak prominentnych miejscach jest dowodem jego nieprzemijającego dziedzictwa.

Działalność społeczna i poglądy

Donald Sutherland był nie tylko wybitnym aktorem, ale także człowiekiem o silnych przekonaniach politycznych i zaangażowaniu społecznym. Jego aktywność wykraczała poza sferę artystyczną, kształtując jego wizerunek jako osoby świadomej społecznie i gotowej do walki o swoje ideały. Szczególnie jego postawa wobec konfliktów zbrojnych i ruchów pokojowych była znacząca.

Aktywizm polityczny

Był zagorzałym aktywistą antywojennym, a jego protesty przeciwko wojnie w Wietnamie były szczególnie głośne i widoczne. Wraz z aktorką Jane Fondą, z którą łączył go wówczas intymny związek, współprodukował dokument „F.T.A.” (1972). Film ten ukazywał nastroje wśród amerykańskich żołnierzy stacjonujących w regionie Pacyfiku, stanowiąc mocny komentarz antywojenny. Jego zaangażowanie w ruch pokojowy było na tyle znaczące, że w latach 1971–1973 znajdował się na „liście obserwacyjnej” NSA (National Security Agency), co świadczy o skali jego wpływu i uwadze, jaką przyciągała jego działalność.

Znaczenie dla bezpieczeństwa narodowego

Znajdowanie się na „liście obserwacyjnej” NSA przez okres dwóch lat (1971–1973) jest dowodem na to, jak poważnie władze amerykańskie traktowały zaangażowanie Donalda Sutherlanda w ruch pokojowy i antywojenny. Jego działalność, choć motywowana chęcią promowania pokoju, była postrzegana jako potencjalnie destabilizująca, co skutkowało objęciem go szczególnym nadzorem. Ten fakt podkreśla, że Sutherland był postacią wykraczającą poza ramy tradycyjnego aktora, aktywnie kształtującą dyskurs publiczny i polityczny.

Ciekawostki i wczesne lata

Droga Donalda Sutherlanda do sławy aktorskiej była pełna nieoczekiwanych zwrotów i wczesnych doświadczeń, które kształtowały jego artystyczną wrażliwość. Jego pierwszy kontakt z mediami i światem show-biznesu nastąpił już w bardzo młodym wieku, a jego zainteresowania wykraczały poza tradycyjne ścieżki kariery.

Pierwsze kroki w mediach

W wieku zaledwie 14 lat Donald Sutherland zdobył swoją pierwszą pracę jako korespondent wiadomości dla lokalnej stacji radiowej CKBW w Bridgewater. Było to jego pierwsze zetknięcie z mediami i swoistym przedsmakiem przyszłej kariery w świecie ekspresji artystycznej. Ta wczesna styczność z dziennikarstwem mogła wpłynąć na jego późniejszą zdolność do analizy i prezentacji postaci.

Artystyczne zainteresowania z młodości

W młodości Sutherland pasjonował się lalkarstwem (puppetry). Było to jedno z jego wczesnych doświadczeń z formami ekspresji artystycznej, które poprzedziło jego profesjonalną karierę aktorską. Ta nietypowa pasja mogła rozwinąć jego wyobraźnię i umiejętność nadawania życia postaciom, nawet tym nieożywionym, co z pewnością przydało się w jego późniejszej pracy aktorskiej. Jego zainteresowania były zróżnicowane i wykraczały poza konwencjonalne ramy.

Wyzwania zdrowotne

Dzieciństwo Donalda Sutherlanda było naznaczone poważnymi problemami zdrowotnymi, które z pewnością wpłynęły na jego rozwój i sposób postrzegania świata. Te wczesne doświadczenia z chorobami mogły hartować jego ducha i przygotować go na późniejsze wyzwania, zarówno te osobiste, jak i zawodowe.

Choroby w dzieciństwie

Jako dziecko Sutherland zmagał się z szeregiem ciężkich chorób. Przeszedł gorączkę reumatyczną, zapalenie wątroby oraz polio. Te doświadczenia miały znaczący wpływ na jego wczesne lata życia, potencjalnie ograniczając jego aktywność i wpływając na jego fizyczny rozwój. Pokonanie tych chorób było z pewnością wyzwaniem, które ukształtowało jego odporność i determinację.

Zagrożenie życia na planie filmowym

Podczas kręcenia filmu „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) w 1970 roku, życie Donalda Sutherlanda było poważnie zagrożone. Aktor zachorował na rdzeniowe zapalenie opon mózgowych, co stanowiło niezwykle niebezpieczny stan. Mimo tego dramatycznego incydentu, który mógł zakończyć jego karierę lub nawet życie, Sutherland zdołał przezwyciężyć chorobę i powrócić do pracy, co świadczy o jego niezwykłej sile i woli życia.

Najważniejsze role i produkcje

Nagrody i wyróżnienia

• Oscar Honorowy za całokształt twórczości (2017)
• Primetime Emmy Award (1995)
• Dwa Złote Globy
• Nominacja do nagrody BAFTA (1973)
• Order Kanady – Oficer (OC) (1978)
• Order Kanady – Towarzysz (CC) (2019)
• Gwiazda w Hollywood Walk of Fame (2011)
• Gwiazda w Canadian Walk of Fame (2000)

Donald Sutherland, wszechstronny aktor o bogatym dorobku, pozostawił trwały ślad w historii kina, inspirując swoim talentem i determinacją. Jego życie to dowód na to, że pasja i wytrwałość mogą prowadzić do spełnienia marzeń, nawet w obliczu największych wyzwań. Jego niezapomniane kreacje aktorskie, wszechstronność i zaangażowanie społeczne na zawsze pozostaną w pamięci widzów i historii kinematografii.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_Sutherland