Jackie Chan: Gwiazda kina akcji, filmy i życie Chana

11

Jackie Chan, urodzony 7 kwietnia 1954 roku w brytyjskim Hongkongu jako Chan Kong-sang, to światowej sławy aktor, reżyser, producent i mistrz sztuk walki, który w 2024 roku obchodzi 70. urodziny. Znany ze swojego unikalnego stylu łączącego komedię slapstickową z akrobatycznymi sztukami walki, Chan zrewolucjonizował kino akcji, zdobywając serca widzów na całym świecie. Jego kariera, która rozpoczęła się w wieku zaledwie pięciu lat, zaowocowała licznymi nagrodami, w tym honorowym Oscarem za całokształt twórczości, a jego filmy zarobiły miliardy dolarów, czyniąc go jedną z najbardziej dochodowych gwiazd w historii kina.

Chan, którego prawdziwe nazwisko to Fang Shilong, odkrył tożsamość swojego ojca w późnych latach 90. XX wieku, decydując się wówczas na zmianę nazwiska, by odzwierciedlić swoje korzenie. Artysta posługuje się również pseudonimem scenicznym Sing Lung, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Stający się Smokiem”. To imię, nadane mu w 1976 roku przez reżysera Lo Wei, miało podkreślać jego podobieństwo do Bruce’a Lee. Międzynarodowy przydomek „Jackie” zyskał w 1971 roku w Australii, gdzie pracując na budowie, otrzymał go od kolegi z pracy o imieniu Jack, który wziął go pod opiekę.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na kwiecień 2024 roku Jackie Chan ma 70 lat.
• Żona/Mąż: Joan Lin
• Dzieci: Jaycee Chan
• Zawód: Aktor, reżyser, producent, mistrz sztuk walki
• Główne osiągnięcie: Honorowy Oscar za całokształt twórczości, rewolucjonizacja kina akcji swoim unikalnym stylem.

Podstawowe informacje o Jackie Chanie

Jackie Chan, urodzony jako Chan Kong-sang 7 kwietnia 1954 roku w brytyjskim Hongkongu, jest postacią, której nazwisko jest synonimem innowacyjnego kina akcji. Jego pierwotne imię, Chan Kong-sang, dosłownie oznacza „Chan urodzony w Hongkongu”. W późniejszych latach 90. XX wieku aktor odkrył prawdziwą tożsamość swojego ojca i przyjął nazwisko Fang Shilong, aby lepiej odzwierciedlić swoje korzenie. Choć znany na całym świecie jako Jackie Chan, jego pseudonim sceniczny Sing Lung (Chéng Lóng) w transkrypcji pinyin oznacza „Stający się Smokiem”. Imię to zostało mu nadane w 1976 roku przez reżysera Lo Wei, mając na celu podkreślenie jego podobieństwa do ikony sztuk walki, Bruce’a Lee. Międzynarodowy przydomek „Jackie” narodził się z kolei w 1971 roku podczas pracy na budowie w Canberze w Australii, gdzie kolega z pracy o imieniu Jack nadał mu przydomek „Little Jack”, który z czasem skrócono do „Jackie”.

Rodzina i życie prywatne Jackie Chana

Rodzice Jackie Chana, Charles i Lee-lee Chan, byli uchodźcami politycznymi, którzy opuścili Chiny w wyniku wojny domowej. Jego ojciec, około 1937 roku, pracował jako tajny agent dla szpiegów Kuomintangu. Wczesne dzieciństwo Jackie Chana upłynęło na terenie rezydencji konsula Francji w Victoria Peak w Hongkongu, gdzie jego ojciec był zatrudniony jako kucharz. Od 1982 roku Jackie Chan jest żonaty z Joan Lin, z którą ma syna Jaycee Chana. Ojciec ogłosił swoje plany przekazania całego swojego majątku na cele charytatywne, zamiast pozostawić go w spadku synowi.

Kariera filmowa i artystyczna Jackie Chana

Kariera filmowa Jackie Chana rozpoczęła się w bardzo młodym wieku. Wystąpił jako aktor dziecięcy już w wieku pięciu lat, a jako ośmiolatek pojawił się w filmie „Big and Little Wong Tin Bar” z 1962 roku. W 1972 roku wziął udział w filmie Bruce’a Lee „Wściekłe pięści” (Fist of Fury), gdzie pełnił rolę statysty oraz dublera kaskaderskiego japońskiego złoczyńcy Hiroshiego Suzuki. Prawdziwy przełom w jego karierze nastąpił w 1978 roku dzięki filmowi „Wąż w cieniu orła” (Snake in the Eagle’s Shadow). To właśnie w tym obrazie Chan mógł w pełni zaprezentować swój unikalny styl, który stanowił połączenie komedii slapstickowej z akrobatycznymi sztukami walki.

W 1983 roku, w trakcie prac nad filmem „Projekt A”, Jackie Chan oficjalnie sformował Jackie Chan Stunt Team. Utworzenie tej grupy pozwoliło mu na uzyskanie pełnej kontroli nad choreografią i bezpieczeństwem podczas realizacji najbardziej niebezpiecznych wyczynów kaskaderskich. Jego wielki przełom na rynku amerykańskim nastąpił w 1995 roku za sprawą filmu „Draka w Bronksie” (Rumble in the Bronx). Status supergwiazdy Hollywood ugruntował natomiast rolą inspektora Lee w popularnej komedii „Godziny szczytu” (Rush Hour) z 1998 roku. Chan jest również cenionym aktorem dubbingowym, użyczając głosu w chińskich wersjach językowych filmu „Mulan” (1998) oraz wcielając się w postać małpy w serii „Kung Fu Panda”. W 2025 roku powrócił do roli pana Hana w filmie „Karate Kid: Legends”, współpracując z nowym pokoleniem aktorów tej franczyzy.

Najważniejsze filmy w karierze Jackie Chana

• Big and Little Wong Tin Bar (1962)
• Wściekłe pięści (Fist of Fury) (1972) – statysta i dubler kaskaderski
• Wąż w cieniu orła (Snake in the Eagle’s Shadow) (1978) – przełom
• Projekt A (1983) – założenie Jackie Chan Stunt Team
• Draka w Bronksie (Rumble in the Bronx) (1995) – przełom w Ameryce Północnej
• Godziny szczytu (Rush Hour) (1998) – ugruntowanie statusu supergwiazdy Hollywood
• Mulan (1998) – aktorstwo dubbingowe
• Kung Fu Panda (seria) – aktorstwo dubbingowe
• CZ12 (2012) – rekordy Guinnessa
• Karate Kid: Legends (2025) – powrót do roli

Nagrody i osiągnięcia Jackie Chana

Jackie Chan jest postacią uhonorowaną licznymi nagrodami i wyróżnieniami, które podkreślają jego znaczący wkład w świat kina. W 2016 roku otrzymał honorowego Oscara (Academy Honorary Award) za całokształt twórczości i nadzwyczajne osiągnięcia w przemyśle filmowym. Jego dokonania zostały również odnotowane w Księdze Rekordów Guinnessa. Chan jest posiadaczem dwóch rekordów zdobytych za film „CZ12” (2012) w kategoriach: „Najwięcej wyczynów kaskaderskich wykonanych przez żyjącego aktora” oraz „Najwięcej funkcji przypisanych jednej osobie w napisach końcowych jednego filmu”. Jego zasługi zostały docenione poprzez uhonorowanie go gwiazdami w prestiżowych miejscach: na Alei Gwiazd w Hongkongu oraz na Hollywoodzkiej Alei Sław w Los Angeles.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

Majatek i sukces finansowy Jackie Chana

Jackie Chan jest uznawany za jednego z najbardziej dochodowych aktorów w historii kina. Według szacunków magazynu „Parade” z 2025 roku, jego wartość netto wynosi 400 milionów dolarów. Filmy z jego udziałem zarobiły łącznie ponad 6 miliardów dolarów w kinach na całym świecie, co stanowi imponujący wynik i świadczy o ogromnej popularności jego twórczości.

Warto wiedzieć: Filmy z udziałem Jackie Chana przekroczyły globalne wpływy kinowe o ponad 6 miliardów dolarów.

Filantropia i osobowość Jackie Chana

Jackie Chan jest znany nie tylko ze swojej kariery aktorskiej, ale również z działalności filantropijnej. W 2011 roku magazyn „Forbes” zaliczył go do grona 10 najbardziej hojnych celebrytów. Chan publicznie zadeklarował, że po śmierci cały swój majątek przekaże na cele dobroczynne, co świadczy o jego wielkim sercu i zaangażowaniu społecznym. Artysta posiada również wykształcenie operowe, które wykorzystał do wydania wielu albumów z muzyką pop oraz do nagrywania piosenek przewodnich do swoich filmów, pokazując tym samym swoje wszechstronne talenty.

Sportowe umiejętności i treningi Jackie Chana

Podwaliny pod wszechstronne umiejętności fizyczne Jackie Chana zostały położone podczas rygorystycznych dziesięcioletnich treningów w China Drama Academy, które rozpoczął w 1960 roku pod okiem mistrza Yu Jim-yuena. Jako członek grupy „Seven Little Fortunes” doskonalił tam akrobatykę i sztuki walki. Jego biegłość w sportach walki jest imponująca: posiada czarny pas w hapkido, którego uczył się u wielkiego mistrza Jin Pal Kima. Jest również biegły w wielu formach kung-fu, karate, judo, boksie, taekwondo oraz Jeet Kune Do, co pozwala mu na tworzenie unikalnych i widowiskowych scen akcji.

Posiadane stopnie i biegłość w sztukach walki:

• Czarny pas w Hapkido
• Biegłość w Kung Fu
• Biegłość w Karate
• Biegłość w Judo
• Biegłość w Boksie
• Biegłość w Taekwondo
• Biegłość w Jeet Kune Do

Ciekawostki i inne aspekty życia Jackie Chana

W latach 80. XX wieku Jackie Chan, wraz z Sammo Hungiem i Yuen Biao, tworzyli trio znane jako „Trzy Smoki” lub „Trzej Bracia”. To trio wystąpiło wspólnie w sześciu filmach, które zyskały status klasyków kina akcji. Charakterystyczny styl walki Chana, określany jako innowacyjne połączenie akrobatyki, komedii slapstickowej i wykorzystania przedmiotów codziennego użytku jako broni, stał się jego znakiem rozpoznawczym na całym świecie, inspirując wielu innych twórców i aktorów. Od 2013 do 2023 roku Jackie Chan pełnił funkcję członka Chińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej, angażując się również w sferę publiczną i polityczną.

Warto wiedzieć: Styl walki Jackie Chana jest unikalnym połączeniem akrobatyki, komedii slapstickowej i kreatywnego wykorzystania przedmiotów codziennego użytku jako broni.

Niezależnie od wyzwań, Jackie Chan pokazuje, że pasja i ciężka praca mogą doprowadzić do międzynarodowego sukcesu, jednocześnie niosąc pomoc potrzebującym. Jego wpływ na kino akcji jest niepodważalny, a jego dziedzictwo będzie inspirować kolejne pokolenia twórców i widzów na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jackie_Chan