John Cabot, urodzony około 1450 roku, był włoskim odkrywcą i żeglarzem, który zasłynął ze swoich podróży pod banderą angielską. Jego przełomowa wyprawa w 1497 roku doprowadziła do odkrycia wybrzeży Ameryki Północnej, co uczyniło go pierwszym Europejczykiem w tym regionie od czasów wikingów. Cabot był żonaty z Mattea i miał trzech synów, z których Sebastian również stał się znanym odkrywcą. Na czerwiec 2024 roku John Cabot miałby około 574 lat, jednak dokładna data jego śmierci nie jest znana, co dodaje tajemniczości jego postaci.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Około 574 lat (stan na czerwiec 2024)
- Żona/Mąż: Mattea
- Dzieci: Ludovico, Sebastian, Sancto
- Zawód: Odkrywca, żeglarz, kupiec
- Główne osiągnięcie: Odkrycie wybrzeży Ameryki Północnej w 1497 roku
Kim był John Cabot? Podstawowe informacje
John Cabot, znany również pod włoskim imieniem Giovanni Caboto, był postacią o wieloaspektowej tożsamości, odzwierciedlającej jego burzliwe życie i podróże. Choć świat zapamiętał go jako Johna Cabota, on sam podpisywał się jako „Zuan Chabotto”, co stanowi wenecką formę imienia Jan. Dokumenty historyczne odnotowały go pod wieloma wariantami nazwiska, w tym Giovanni Caboto (włoski), Giovanni Chabotte, Juan Caboto (hiszpański) oraz Jean Caboto (francuski). Ta lingwistyczna mozaika świadczy o jego międzynarodowych kontaktach i podróżach.
Przyjmuje się, że John Cabot urodził się około 1450 roku. Jako potencjalne miejsca jego narodzin wskazywane są włoskie miejscowości: Gaeta w prowincji Latina lub Castiglione Chiavarese w prowincji Genua. W 1476 roku Cabot uzyskał pełne obywatelstwo Republiki Weneckiej, co wymagało co najmniej piętnastoletniego okresu zamieszkania w tym mieście. Wizerunek historyczny Cabota, najbardziej znany, to malowidło ścienne autorstwa Giustino Menescardiego z 1762 roku, znajdujące się w Sali dello Scudo w Pałacu Dożów w Wenecji, przedstawiające go w tradycyjnym weneckim stroju.
Rodzina i życie prywatne Johna Cabota
Około 1470 roku John Cabot poślubił kobietę o imieniu Mattea. Jej obecność towarzyszyła mu w jego podróżach i życiowych przenosinach, co sugeruje silną więź i wsparcie w jego ambitnych przedsięwzięciach. Z tego związku narodziło się trzech synów: Ludovico, Sebastian oraz Sancto. Wszyscy trzej synowie zostali wymienieni w patencie królewskim Henryka VII z 1496 roku, co świadczy o ich znaczeniu w kontekście planowanych ekspedycji ojca.
Syn Sebastian Cabot
Szczególną rolę w historii rodziny Cabotów odegrał syn Sebastian. On sam również został słynnym odkrywcą i żeglarzem, a to właśnie jemu przypisuje się przekazanie kluczowej informacji o pochodzeniu jego ojca – że John Cabot pochodził pierwotnie z Genui. Sebastian kontynuował dziedzictwo odkryć geograficznych, stając się ważną postacią w historii żeglugi.
Kariera zawodowa i wczesna działalność Johna Cabota
Droga Johna Cabota do sławy jako odkrywcy była poprzedzona bogatą i zróżnicowaną karierą. W 1471 roku został przyjęty do prestiżowej konfraterni religijnej Scuola Grande di San Giovanni Evangelista w Wenecji. Przynależność do tej elitarnej grupy świadczyła o jego szanowanym statusie w weneckim społeczeństwie i zdolnościach interpersonalnych.
Po uzyskaniu weneckiego obywatelstwa w 1476 roku, Cabot zaangażował się w handel morski na wschodzie. Dokument z 1483 roku odnotowuje sprzedaż przez niego niewolnika na Krecie, co jest jednym z dowodów jego aktywności handlowej w basenie Morza Śródziemnego. Dzięki tym podróżom Cabot zdobył unikalną na tle innych Europejczyków wiedzę o pochodzeniu cennych towarów luksusowych, takich jak przyprawy i jedwab. Ta wiedza z pewnością wpłynęła na jego późniejsze marzenia o znalezieniu nowych szlaków handlowych.
Po ucieczce z Wenecji, z powodów związanych z długami, Cabot znalazł schronienie w Hiszpanii. Tam jego talenty inżynieryjne znalazły zastosowanie. W Walencji proponował ulepszenia portu, a w 1494 roku w Sewilli pracował nad projektem kamiennego mostu nad rzeką Gwadalkiwir. Te doświadczenia pokazały jego wszechstronność, wykraczającą poza ramy tradycyjnego kupca czy żeglarza.
Ekspedycje i odkrycia Johna Cabota
Największe dziedzictwo Johna Cabota wiąże się z jego wyprawami odkrywczymi pod angielską banderą. Pierwsza próba w 1496 roku okazała się nieudana. Wyprawa ta zakończyła się szybkim powrotem do Anglii, spowodowanym dezorientacją załogi, brakiem zapasów i fatalną pogodą, która uniemożliwiła realizację celów ekspedycji.
Przełom nastąpił podczas drugiej, znacznie bardziej udanej ekspedycji w 1497 roku. Wyruszywszy z Bristolu 2 maja 1497 roku na małym, 50-tonowym statku, Cabot po trudach morskiej podróży dotarł 24 czerwca 1497 roku do wybrzeży Ameryki Północnej. Tym samym stał się pierwszym Europejczykiem w tym regionie od czasów wikingów, otwierając nowy rozdział w historii eksploracji geograficznej. Podczas swojej wyprawy w 1497 roku Cabot wzniósł sztandary weneckie i papieskie, symbolicznie ogłaszając odkryte ziemie własnością króla Anglii Henryka VII.
Ostatnia, tajemnicza wyprawa Johna Cabota miała miejsce w maju 1498 roku. Z Bristolu wypłynęła wówczas flota pięciu statków. Przez wieki wierzono, że Cabot zaginął bez wieści podczas tej ekspedycji. Jednakże, historyczka Alwyn Ruddock wysunęła kontrowersyjną tezę, że Cabot w rzeczywistości powrócił z tej wyprawy wiosną 1500 roku, po dwuletniej eksploracji wybrzeża aż do Zatoki Chesapeake. Ta teoria, choć dyskusyjna, rzuca nowe światło na ostatnie lata życia odkrywcy.
Chronologia wypraw Johna Cabota
- 1496: Pierwsza nieudana próba ekspedycji pod banderą Anglii.
- 1497: Przełomowa wyprawa statkiem „Matthew” z Bristolu, zakończona dotarciem do wybrzeży Ameryki Północnej 24 czerwca.
- 1498: Ostatnia, tajemnicza wyprawa z flotą pięciu statków.
Finanse, sponsoring i nagrody Johna Cabota
Sukcesy Johna Cabota byłyby niemożliwe bez znaczącego wsparcia finansowego i politycznego. Kluczowym patronem jego ekspedycji był król Anglii, Henryk VII. Król wydał Cabotowi listy patentowe 5 marca 1496 roku, które dawały mu prawo do odkrywania ziem „pogan i niewiernych” pod angielską banderą, co było formalnym zezwoleniem na jego podróże. To królewskie wsparcie było fundamentem dla jego zamierzeń.
Oprócz królewskiego patronatu, Cabot mógł liczyć na wsparcie ze strony florenckich bankierów. Badania historyczne potwierdziły, że w marcu 1496 roku Cabot otrzymał 50 nobli od londyńskiego oddziału florenckiego domu bankowego Bardi. Takie wsparcie finansowe było niezbędne do przygotowania i wyposażenia statków do dalekich wypraw.
Po powrocie z udanej wyprawy w 1497 roku, król Henryk VII nagrodził Cabota kwotą 10 funtów, a później przyznał mu dożywotnią pensję w wysokości 20 funtów rocznie, co stanowiło znaczące docenienie jego osiągnięć.
| Rok | Rodzaj wsparcia/nagrody | Źródło | Kwota/Szczegóły |
|---|---|---|---|
| 1496 | Listy patentowe | Król Henryk VII | Prawo do odkrywania ziem „pogan i niewiernych” pod angielską banderą. |
| 1496 | Wsparcie finansowe | Dom bankowy Bardi (Londyn) | 50 nobli. |
| 1497 | Nagroda | Król Henryk VII | 10 funtów. |
| Po 1497 | Dożywotnia pensja | Król Henryk VII | 20 funtów rocznie. |
Kontrowersje i nieznane fakty z życia Johna Cabota
Życie Johna Cabota nie było pozbawione kontrowersji i wyzwań. W listopadzie 1488 roku Cabot musiał potajemnie opuścić Wenecję jako niewypłacalny dłużnik. Jego wierzyciele wysłali za nim do Hiszpanii oficjalny list gończy, co świadczy o jego problemach finansowych przed podjęciem służby na rzecz korony angielskiej. Ta sytuacja pokazuje, że droga do sławy i stabilizacji finansowej była dla niego długa i wyboista.
Jednym z najbardziej dyskutowanych aspektów życia Cabota jest spór o dokładne miejsce jego lądowania w 1497 roku. Do dziś trwa rywalizacja o to, gdzie dokładnie Cabot postawił stopę na kontynencie amerykańskim. Wśród kandydatów wymienia się Nową Fundlandię, wyspę Cape Breton, Labrador, a nawet stan Maine w dzisiejszych Stanach Zjednoczonych. Brak jednoznacznych dowodów sprawia, że debata ta wciąż trwa.
Dodatkową zagadkę stanowi postać historyczki Alwyn Ruddock. Przed swoją śmiercią w 2005 roku nakazała ona zniszczenie wszystkich swoich notatek badawczych dotyczących Cabota. Ten drastyczny krok zmusił historyków do żmudnego odtwarzania jej odkryć i hipotez, co dodatkowo komplikuje badania nad życiem i dokonaniami tego odkrywcy.
Warto wiedzieć: Mimo znalezienia śladów bytności człowieka, podczas swojej najważniejszej wyprawy w 1497 roku Cabot i jego załoga nie spotkali ani jednej rdzennej osoby.
Ciekawostki
John Cabot był postacią fascynującą dla swoich współczesnych. Często porównywano go do Krzysztofa Kolumba, nazywano go „kolejnym Genueńczykiem jak Kolumb”. Po spektakularnym sukcesie wyprawy w 1497 roku, Londyn oszalał na jego punkcie – nadano mu tytuł „Wielkiego Admirała”. Ta popularność podkreśla ogromne znaczenie jego odkryć dla ówczesnej Europy.
Wyprawa z 1498 roku prawdopodobnie zgromadziła na pokładach statków nie tylko żeglarzy, ale i duchowieństwo. Istnieją przypuszczenia, że brał w niej udział włoski zakonnik Giovanni Antonio de Carbonariis. Jego obecność mogła mieć związek z założeniem na Nowej Fundlandii pierwszej chrześcijańskiej misji, co stanowiłoby ważny, choć mniej znany, aspekt jego podróży.
W 1997 roku, w 500. rocznicę wyprawy, rządy Kanady i Wielkiej Brytanii oficjalnie uznały Cape Bonavista za miejsce lądowania Cabota. To ważne wydarzenie stanowiło symboliczne uczczenie jego dokonań i utrwalenie jego miejsca w historii eksploracji geograficznej.
John Cabot był kluczową postacią w historii odkryć geograficznych, a jego odwaga w dążeniu do celu, mimo trudności, pokazuje siłę ludzkiego ducha w odkrywaniu nieznanego. Jego odkrycie wybrzeży Ameryki Północnej otworzyło drogę do dalszej eksploracji i kolonizacji kontynentu, znacząco wpływając na bieg historii świata.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co odkrył John Cabot?
John Cabot odkrył wybrzeże Ameryki Północnej, które uważa się za dzisiejszą Nową Fundlandię lub Nową Szkocję. Jego podróże miały kluczowe znaczenie dla roszczeń Anglii do tych terytoriów.
Kim jest John Cabot?
John Cabot był włoskim odkrywcą i żeglarzem, który działał na zlecenie króla Anglii Henryka VII. Uważany jest za jednego z pierwszych Europejczyków, którzy dotarli do Ameryki Północnej w epoce po Kolumbie.
Co odkrył Cabot?
Cabot odkrył obszar wybrzeża Ameryki Północnej, potencjalnie Nową Fundlandię, co stanowiło ważne odkrycie dla Korony Angielskiej. Jego podróże utorowały drogę przyszłym angielskim wyprawom eksploracyjnym.
Kim był John Cabot?
John Cabot był włoskim podróżnikiem i odkrywcą, który w XVI wieku podjął się wyprawy dla Anglii. Jego głównym osiągnięciem było dotarcie do wybrzeży Ameryki Północnej, co miało dalekosiężne konsekwencje dla historii Europy i Nowego Świata.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Cabot
