Miles Davis: Legenda jazzu, rewolucjonista muzyki.

11

Miles Dewey Davis III, urodzony 26 maja 1926 roku w Alton w stanie Illinois, to postać, która na zawsze odmieniła oblicze muzyki XX wieku. Jego niezwykła kariera, trwająca dekady, uczyniła go jednym z najbardziej wpływowych i innowacyjnych trębaczy jazzowych w historii. W chwili śmierci, która nastąpiła 28 września 1991 roku w wieku 65 lat, Davis pozostawił po sobie dziedzictwo artysty, który wielokrotnie redefiniował gatunek, odważnie eksplorując nowe brzmienia i style. Jego życie prywatne było równie barwne i złożone, naznaczone trzema małżeństwami – z tancerką Frances Taylor, modelką i piosenkarką Betty Mabry oraz aktorką Cicely Tyson. Niezliczone przełomowe albumy, takie jak „Kind of Blue” czy „Bitches Brew”, ugruntowały jego pozycję jako legendy, a w 2006 roku uhonorowano go miejscem w Rock and Roll Hall of Fame.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na maj 2024 roku Miles Davis miałby 98 lat.
• Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty – z Frances Taylor, Betty Mabry i Cicely Tyson.
• Dzieci: Posiadał dzieci, ale szczegółowe informacje nie są dostępne w tym kontekście.
• Zawód: Trębacz jazzowy, kompozytor, lider zespołu.
• Główne osiągnięcie: Stworzenie i popularyzacja jazzu modalnego albumem „Kind of Blue” oraz zapoczątkowanie ery jazz fusion.

Podstawowe informacje o Milesie Davisie

Pełne imię, pochodzenie i narodziny

Miles Dewey Davis III przyszedł na świat 26 maja 1926 roku w Alton w stanie Illinois. Dorastał w zamożnej rodzinie afroamerykańskiej, co stanowiło dla niego stabilny fundament w burzliwych czasach społecznych. To pochodzenie zapewniło młodemu artyście możliwość rozwoju w sprzyjających warunkach, co nie było powszechne dla wielu jego rówieśników z mniejszości rasowych w tamtym okresie.

Wykształcenie muzyczne

W 1944 roku, zgodnie z wolą ojca, Miles Davis rozpoczął studia w renomowanej Juilliard School of Music w Nowym Jorku. Tam zgłębiał tajniki teorii muzyki, uczył się gry na fortepianie i dyktatu muzycznego. Mimo prestiżu uczelni, jego pasja do jazzu na żywo okazała się silniejsza – po trzech semestrach zdecydował się porzucić formalną edukację, by w pełni zanurzyć się w dynamicznym świecie nowojorskiej sceny jazzowej.

Główny instrument i technika gry

Choć Miles Davis wykazywał talent również do gry na fortepianie i organach elektrycznych, to właśnie jako trębacz zdobył światowe uznanie. Pod kierunkiem swojego nauczyciela, Elwooda Buchanana, wypracował charakterystyczne, unikalne brzmienie. Zrezygnował z wibrata, preferując czysty, okrągły ton, który doskonale odzwierciedlał jego subtelne i wyrafinowane podejście do instrumentu, koncentrując się na średnim rejestrze.

Data i przyczyna śmierci

Miles Davis zmarł 28 września 1991 roku w Santa Monica w Kalifornii, przeżywszy 65 lat. Bezpośrednią przyczyną jego śmierci były powikłania wynikające z połączenia udaru mózgu, zapalenia płuc oraz niewydolności oddechowej. Jego odejście było ogromną stratą dla świata muzyki, która straciła jednego z jej najjaśniejszych innowatorów.

Status legendy jazzu

Nawet blisko 35 lat po śmierci, Miles Davis pozostaje jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii jazzu i całej muzyki XX wieku. Jego status jako legendy potwierdzony został m.in. przez uroczyste wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame w 2006 roku. Jego muzyka, nieustannie inspirująca nowe pokolenia artystów, stanowi fundament dla wielu współczesnych gatunków muzycznych.

Rodzina i życie prywatne Milesa Davisa

Pierwsze małżeństwo z Frances Taylor

W 1959 roku Miles Davis poślubił tancerkę Frances Taylor. Ich związek, choć burzliwy, trwał do 1968 roku, kiedy to para rozwiodła się. Frances Taylor nie była tylko żoną artysty; stanowiła również jego muzę, a jej wizerunek został uwieczniony na okładce jednego z jego albumów, „Someday My Prince Will Come”, co świadczy o głębokim wpływie, jaki wywarła na jego twórczość i życie osobiste.

Związek i małżeństwo z Betty Mabry

Drugą żoną Milesa Davisa była modelka i piosenkarka Betty Mabry, z którą zawarł związek małżeński w latach 1968–1969. Betty Mabry miała znaczący wpływ na stylizację artysty, wprowadzając go jednocześnie w świat muzyki rockowej i psychodelicznej. To dzięki niej Miles Davis zapoznał się z twórczością takich artystów jak Jimi Hendrix, co otworzyło nowe horyzonty dla jego muzycznych eksperymentów.

Małżeństwo z Cicely Tyson

W 1981 roku Miles Davis poślubił cenioną aktorkę Cicely Tyson. Jej wsparcie okazało się kluczowe dla muzyka, pomagając mu wyjść z trudnego, pięcioletniego okresu, który naznaczony był bezczynnością i walką z nałogami. Mimo tej pomocy, związek nie przetrwał próby czasu, a para rozwiodła się w 1989 roku, na dwa lata przed przedwczesną śmiercią artysty.

Kariera muzyczna i ewolucja stylistyczna Milesa Davisa

Początki w świecie bebopu (1944–1948)

Kariera zawodowa Milesa Davisa nabrała tempa w Nowym Jorku, gdzie zaczął grać w kwintetach swojego idola, saksofonisty Charliego Parkera. Zastępując na tym stanowisku Dizzy’ego Gillespiego, Davis brał udział w przełomowych sesjach nagraniowych dla gatunku bebop, kształtując jego wczesne brzmienie. Był to czas intensywnego rozwoju, podczas którego młody muzyk chłonął energię i innowacyjność nowojorskiej sceny jazzowej.

Narodziny Cool Jazzu – projekt „Birth of the Cool” (1948–1950)

W latach 1948–1950 Miles Davis objął przywództwo nad dziewięcioosobowym zespołem (Nonet), z którym nagrał sesje znane jako „Birth of the Cool” dla Capitol Records. Ten ambitny projekt, wykorzystujący instrumenty dęte jak tuba i waltornia, stanowił świadome odejście od wirtuozerskiej, szybkiej estetyki bebopu. Zamiast tego, Davis postawił na spokojniejsze, bardziej wyrafinowane i orkiestrowe aranżacje, wyznaczając tym samym początek ery cool jazzu.

Współpraca z Columbia Records i Johnem Coltrane’em

Po znaczącym sukcesie na festiwalu jazzowym w Newport w 1955 roku, Miles Davis podpisał długoterminowy kontrakt z prestiżową wytwórnią Columbia Records. Ta współpraca zaowocowała wydaniem albumu „’Round About Midnight” i zapoczątkowała kluczową dla historii jazzu współpracę z saksofonistą Johnem Coltrane’em. Ich wspólne projekty stały się kamieniami milowymi w rozwoju nowoczesnego jazzu.

Przełomowy album „Kind of Blue” (1959) i jazz modalny

W 1959 roku Miles Davis nagrał album, który na zawsze zmienił oblicze muzyki – „Kind of Blue”. Do dziś pozostaje on najlepiej sprzedającym się albumem jazzowym wszech czasów, z nakładem przekraczającym pięć milionów egzemplarzy jedynie w Stanach Zjednoczonych. Dzieło to stało się fundamentem jazzu modalnego, wprowadzając nowe podejście do improwizacji i harmonii, które inspirowało pokolenia muzyków.

Innowacyjne albumy orkiestrowe z Gilem Evansem („Sketches of Spain”, „Porgy and Bess”)

Na przełomie lat 50. i 60. Miles Davis nawiązał owocną współpracę z aranżerem Gilem Evansem, tworząc serię innowacyjnych albumów orkiestrowych. Wśród nich szczególne miejsce zajmują „Sketches of Spain” z 1960 roku, inspirowane muzyką hiszpańską, oraz „Porgy and Bess”, będące nowatorską interpretacją klasycznego dzieła. Te projekty pokazały wszechstronność Davisa i jego zdolność do eksplorowania bogactwa brzmień orkiestrowych.

Okres elektryczny i narodziny Jazz Fusion („In a Silent Way”, „Bitches Brew”)

Pod koniec lat 60. Miles Davis zaczął śmiało eksperymentować z instrumentami elektronicznymi i rytmami rockowymi. Ta odważna transformacja doprowadziła do wydania albumów, które, choć kontrowersyjne, okazały się przełomowe: „In a Silent Way” z 1969 roku oraz milionowy bestseller „Bitches Brew” z 1970 roku. Projekty te zapoczątkowały gatunek jazz fusion, łączący jazzową improwizację z energią rocka i funku.

Powrót na scenę muzyczną w latach 80. („The Man with the Horn”, „Tutu”)

Po pięcioletniej przerwie spowodowanej problemami zdrowotnymi, Miles Davis powrócił do nagrywania w 1981 roku albumem „The Man with the Horn”. W kolejnych latach muzyk zdobył znaczące uznanie komercyjne dzięki płytom takim jak „You’re Under Arrest”, na której interpretował popowe hity, oraz wysoce cenionemu albumowi „Tutu” z 1986 roku, który ukazał jego nieustającą zdolność do adaptacji i tworzenia muzyki na miarę swoich czasów.

Nagrody, osiągnięcia i uznanie Milesa Davisa

Uznanie krytyków i wpływ na gatunki muzyczne

Magazyn „Rolling Stone” wielokrotnie podkreślał znaczenie Milesa Davisa, określając go mianem najbardziej czczonego trębacza jazzowego wszech czasów i jednego z najważniejszych muzyków XX wieku. Krytycy doceniali jego niezrównaną zdolność do ciągłej rewolucji stylistycznej, która wyznaczała nowe trendy w muzyce. Jego wpływ na rozwój gatunków takich jak cool jazz, hard bop, jazz modalny, post-bop oraz jazz fusion, czyni go unikalnym innowatorem na skalę światową.

Warto wiedzieć: Miles Davis jest uznawany za kluczową postać w rozwoju wielu stylów jazzowych. Jego innowacyjność obejmuje takie gatunki jak cool jazz, hard bop, jazz modalny, post-bop oraz jazz fusion, co czyni go unikalnym innowatorem na skalę światową.

Wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame

Potwierdzeniem niezwykłego wpływu Milesa Davisa na muzykę i kulturę było jego uroczyste wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame w 2006 roku. To prestiżowe wyróżnienie podkreśla jego rolę nie jako artysty jazzowego, ale jako postaci, która przekraczała granice gatunków i na stałe zapisała się w historii muzyki popularnej.

Najważniejsze albumy Milesa Davisa

Twórczość Milesa Davisa obejmuje liczne albumy, które zdefiniowały całe gatunki muzyczne i inspirowały pokolenia artystów. Poniżej przedstawiono niektóre z jego najbardziej znaczących dzieł:

• „Birth of the Cool” (sesje nagrane w latach 1948–1950)
• „’Round About Midnight” (kontrakt z Columbia Records)
• „Kind of Blue” (1959)
• „Sketches of Spain” (1960)
• „Porgy and Bess”
• „In a Silent Way” (1969)
• „Bitches Brew” (1970)
• „The Man with the Horn” (1981)
• „Tutu” (1986)

Zmagań ze zdrowiem i okresy przerwy w karierze Milesa Davisa

Uzależnienie od heroiny i jego pokonanie

Na początku lat 50. Miles Davis zmagał się z poważnym uzależnieniem od heroiny, które negatywnie odbijało się na jego karierze i życiu osobistym. Mimo trudności, artysta wykazał niezwykłą siłę woli i w 1954 roku zdołał pokonać nałóg. Powrót do trzeźwości pozwolił mu na odzyskanie pełni sił twórczych i dalsze rozwijanie swojej niezwykłej kariery muzycznej.

Pięcioletnia przerwa w karierze (1975–1980) spowodowana problemami zdrowotnymi

Ze względu na pogarszający się stan zdrowia, w tym chroniczne problemy z biodrami oraz ogólne wycieńczenie organizmu, Miles Davis podjął decyzję o wycofaniu się z życia publicznego na okres pięciu lat, od 1975 do 1980 roku. Ten czas spędził w odosobnieniu, poświęcając się regeneracji i refleksji, co pozwoliło mu później powrócić na scenę z nową energią.

Kontrowersje i nieznane fakty z życia Milesa Davisa

Doświadczenia z dyskryminacją rasową

W młodości Miles Davis wielokrotnie doświadczał dyskryminacji rasowej, szczególnie podczas konkursów muzycznych. Jak sam wielokrotnie podkreślał, te trudne przeżycia nie złamały go, lecz stały się silną motywacją do jeszcze cięższej pracy i dążenia do perfekcji. To właśnie te doświadczenia ukształtowały jego determinację i nieustępliwość w dążeniu do artystycznego mistrzostwa.

Reakcja na eksperymenty stylistyczne

Przejście Milesa Davisa w stronę muzyki rockowej i funku w latach 70. było jednym z najbardziej kontrowersyjnych momentów w jego karierze. Decyzja ta wywołała sprzeciw wielu konserwatywnych krytyków jazzowych i fanów tradycyjnego brzmienia, którzy nie byli gotowi na tak radykalne zmiany. Jednakże, to właśnie odwaga w eksplorowaniu nowych terenów muzycznych stanowiła o jego innowacyjności i wpływie na przyszłość muzyki.

Pierwsza trąbka i pierwsze kroki w muzyce

Pierwszą trąbkę Miles Davis otrzymał w wieku zaledwie 9 lat, w 1935 roku, od przyjaciela ojca, Johna Eubanksa. Choć jego matka wolałaby, aby syn rozwijał się muzycznie na skrzypcach, to właśnie trąbka stała się jego głównym instrumentem i narzędziem wyrazu artystycznego. Ten wczesny prezent zapoczątkował długą i bogatą karierę muzyczną, która na zawsze odmieniła oblicze jazzu.

Talent plastyczny i działalność artystyczna poza muzyką

W ostatniej dekadzie swojego życia, Miles Davis oprócz kontynuowania działalności muzycznej, intensywnie poświęcił się również sztukom wizualnym. Tworzył obrazy, które zyskały uznanie w świecie sztuki i były wystawiane na prestiżowych galeriach. Ten wszechstronny talent artystyczny świadczy o jego szerokich zainteresowaniach i pragnieniu eksplorowania różnych form ekspresji.

Aktywność w branży filmowej i telewizyjnej

Lata 80. XX wieku to okres, w którym Miles Davis nie ograniczał swojej aktywności wyłącznie do koncertowania i nagrywania płyt. Zaczął również pojawiać się w produkcjach filmowych i telewizyjnych, rozszerzając swoją obecność artystyczną poza tradycyjne ramy muzyki. Był to kolejny dowód na jego wszechstronność i chęć eksplorowania nowych obszarów twórczości.

Chronologia kariery Milesa Davisa

Poniższa oś czasu przedstawia kluczowe momenty w karierze artystycznej Milesa Davisa, ilustrując jego drogę od początkującego muzyka bebopowego po ikonę jazz fusion i innowatora muzycznego.

Nagrody i wyróżnienia Milesa Davisa

Miles Davis zgromadził imponującą liczbę nagród i wyróżnień, które świadczą o jego niezaprzeczalnym wkładzie w świat muzyki. Poniżej przedstawiono niektóre z najważniejszych osiągnięć:

Miles Davis był niezrównanym innowatorem, który nie bał się przekraczać gatunkowych granic, a jego wpływ na muzykę XX wieku jest nie do przecenienia. Jego dziedzictwo przypomina o sile nieustannego poszukiwania artystycznego i odwagi w kształtowaniu przyszłości muzyki.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Miles_Davis