Publius Vergilius Maro, powszechnie znany jako Wergiliusz, urodził się 15 października 70 roku p.n.e., co czyni go 2094-letnim w roku 2024. Jest uznawany za jednego z najwybitniejszych poetów rzymskich, którego twórczość wywarła fundamentalny wpływ na literaturę zachodnią. Choć informacje o jego życiu prywatnym, w tym o stanie cywilnym i dzieciach, są skąpe, wiemy, że jego matką była Magia Polla. Ojciec, mimo niepewnego pochodzenia, zapewnił mu wysoką edukację, co sugeruje zamożność rodziny. Wergiliusz jest autorem narodowej epopei Rzymu, „Eneidy”, pisanej na zlecenie cesarza Augusta, która opowiada o losach Eneasza i mitycznych początkach imperium.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 2094 lata (stan na 2024 rok)
- Żona/Mąż: Brak informacji
- Dzieci: Brak informacji
- Zawód: Poeta
- Główne osiągnięcie: Stworzenie narodowej epopei Rzymu, „Eneidy”
Podstawowe informacje o Wergiliuszu
Publius Vergilius Maro, powszechnie znany jako Wergiliusz, przyszedł na świat 15 października 70 roku p.n.e. w niewielkiej miejscowości Andes, położonej niedaleko Mantui, w regionie Galii Przedalpejskiej. Jego życie zakończyło się 21 września 19 roku p.n.e. w Brundisium, w wieku zaledwie 50 lat. Okoliczności śmierci wiążą się z powrotem z podróży po Grecji, podczas której poeta nabawił się gorączki. Informacje o jego życiu, które przetrwały do naszych czasów, pochodzą głównie z tak zwanych *vitae* (żywotów), dołączanych do starożytnych komentarzy do jego dzieł, w tym prac Probusa, Donata i Serwiusza. Szczególnie cenne są teksty Donata, które uważa się za wierne odtworzenie zaginionej biografii autorstwa Swetoniusza.
Pierwotna pisownia jego nazwiska brzmiała *Vergilius*. Zmiana na *Virgilius* nastąpiła w IV lub V wieku n.e. i mogła być wynikiem gry słów, nawiązującej do łacińskiego słowa *uirga* (różdżka), co wiązano ze średniowiecznymi legendami przypisującymi poecie magiczne zdolności. Ta późniejsza pisownia z czasem stała się powszechniejsza, choć źródła historyczne i naukowe często odwołują się do pierwotnej formy. Niezależnie od pisowni, nazwisko to jest niezmiennie kojarzone z dziedzictwem literatury łacińskiej.
Życie prywatne Wergiliusza
Pochodzenie społeczne i rodzina
Matką poety była Magia Polla. Pochodzenie ojca Wergiliusza jest mniej jednoznaczne – według różnych źródeł mógł być on garncarzem lub pracownikiem niskiego urzędnika. Jednakże fakt, że Wergiliusz otrzymał wysokiej jakości edukację, sugeruje, iż jego ojciec był zamożnym właścicielem ziemskim, zdolnym zapewnić synowi najlepsze dostępne wykształcenie. Brak jest informacji na temat rodzeństwa czy małżonki Wergiliusza, co czyni jego życie prywatne w tym aspekcie tajemniczym.
Wygląd zewnętrzny i charakter
Opisy Wergiliusza przedstawiają go jako mężczyznę wysokiego i potężnej budowy ciała. Posiadał smagłą cerę i cechował się rustykalnym, wiejskim wyglądem. Przez całe życie borykał się ze słabym zdrowiem, co mogło wpływać na jego sposób bycia i podejście do świata. Mimo fizycznej postury, jego charakter był naznaczony introwertyzmem i powściągliwością.
Osobowość i przydomek z młodości
W czasach szkolnych Wergiliusz uchodził za osobę niezwykle nieśmiałą i powściągliwą. Ta cecha jego osobowości sprawiła, że koledzy nadali mu przydomek „Parthenias”. Termin ten, pochodzący z języka greckiego, oznacza „dziewicę” lub osobę czystą, co podkreślało jego delikatność i unikanie towarzyskich interakcji. Ten przydomek oddaje obraz młodego poety, który bardziej od życia towarzyskiego cenił sobie wewnętrzny świat i refleksję.
Kariera i twórczość Wergiliusza
Wergiliusz był przede wszystkim poetą, którego dzieła wywarły ogromny wpływ na literaturę zachodnią. Jego kariera literacka obejmowała kilka kluczowych etapów, od debiutu z sielankami po monumentalną epopeję narodową.
Edukacja i wczesne wybory zawodowe
Wczesne lata edukacji Wergiliusza miały miejsce w Cremonie, następnie kontynuował naukę w Mediolanie, a ostatecznie w Rzymie. Początkowo rozważał karierę w dziedzinie retoryki i prawa, ścieżkach, które w tamtych czasach otwierały drzwi do prestiżowych zawodów i wpływu politycznego. Jednakże, ostatecznie porzucił te plany na rzecz poezji, która stała się jego powołaniem i na zawsze zapisała go w historii literatury. Ta zmiana ścieżki zawodowej była kluczowa dla rozwoju jego geniuszu literackiego.
Debiut literacki: „Bukoliki”
Pierwszym wielkim dziełem Wergiliusza, które przyniosło mu rozgłos, był zbiór sielanek znanych jako *Eclogues*, czyli „Bukoliki”. Publikacja tego dzieła nastąpiła około 39–38 roku p.n.e. Wergiliusz, poprzez „Bukoliki”, wprowadził do literatury łacińskiej gatunek poezji pastoralnej, charakteryzującej się idyllicznym przedstawieniem życia wiejskiego i pasterzy. Tematyka ta, choć pozornie prosta, pozwalała poecie na poruszanie głębszych refleksji filozoficznych i społecznych, często w alegorycznej formie. Dzieło to stanowiło ważny krok w kształtowaniu jego stylu i renomy.
Poemat o rolnictwie: „Georgiki”
Między latami 37 a 29 p.n.e. Wergiliusz, na prośbę Mecenasa – wpływowego doradcy Oktawiana Augusta – pracował nad poematu dydaktycznym poświęconym rolnictwu. Dzieło to, zatytułowane „Georgiki”, stanowiło rodzaj podręcznika dla rolników, opisującego metody uprawy ziemi, hodowli zwierząt oraz pszczelarstwa. Poemat ten, napisany w sześciu księgach, jest nie tylko skarbnicą wiedzy o życiu na wsi w starożytnym Rzymie, ale również dziełem o wysokiej wartości artystycznej, w którym Wergiliusz gloryfikuje pracę na roli i cywilizacyjne znaczenie rolnictwa. „Georgiki” są przykładem jego wszechstronności jako poety i jego głębokiego związku z ziemią i tradycją.
Dzieło życia: „Eneida”
Ostatnie jedenaście lat życia Wergiliusza, od 29 do 19 roku p.n.e., poświęcone zostało tworzeniu monumentalnej narodowej epopei Rzymu – „Eneidy”. Dzieło to powstało na bezpośrednie zlecenie cesarza Augusta, mając na celu stworzenie mitologicznych korzeni dla potęgi i chwały imperium. „Eneida” opowiada o losach Eneasza, trojańskiego bohatera, który po upadku Troi wyruszył w długą i pełną przygód podróż, by w końcu dotrzeć do Italii i stać się przodkiem Rzymian. Jest to dzieło o fundamentalnym znaczeniu dla tożsamości rzymskiej, łączące wątki heroiczne, religijne i polityczne. Wergiliusz, tworząc „Eneidę”, dążył do stworzenia dzieła porównywalnego z epopejami Homera, co ostatecznie mu się udało, czyniąc go jednym z najważniejszych poetów w historii.
Ostatnia wola i publikacja pośmiertna
Przed śmiercią Wergiliusz wyraził życzenie, aby jego niedokończona „Eneida” została spalona. Uważał dzieło za niegodne publikacji w obecnym stanie. Jednak cesarz August zignorował tę prośbę i polecił opublikować poemat z niewielkimi poprawkami redakcyjnymi. Ta decyzja Augusta okazała się kluczowa dla zachowania jednego z najwybitniejszych dzieł literatury światowej. Dzięki temu „Eneida” mogła stać się podstawą rzymskiej tożsamości narodowej i inspiracją dla przyszłych pokoleń twórców.
Chronologia życia i twórczości Wergiliusza
| Okres | Wydarzenie |
|---|---|
| 70 p.n.e. | Narodziny Publiusza Wergiliusza MARO w Andes koło Mantui. |
| Po 70 r. p.n.e. | Edukacja w Cremonie, Mediolanie i Rzymie. |
| ok. 39–38 p.n.e. | Publikacja debiutanckiego dzieła – „Bukoliki” (*Eclogues*). |
| 37–29 p.n.e. | Pisanie poematu dydaktycznego „Georgiki” na prośbę Mecenasa. |
| 29–19 p.n.e. | Tworzenie narodowej epopei Rzymu – „Eneidy”. |
| 19 p.n.e. | Śmierć w Brundisium. Pośmiertna publikacja „Eneidy”. |
Dziedzictwo i wpływ Wergiliusza
Dziedzictwo Wergiliusza jest niezwykle bogate i wielowymiarowe, wykraczając daleko poza jego epokę. Jego wpływ na literaturę, kulturę i sposób postrzegania klasyki jest niepodważalny.
Status klasyka w starożytności
Wergiliusz już za życia cieszył się statusem autora klasycznego. Jego dzieła szybko zastąpiły wcześniejsze teksty, takie jak twórczość Enniusza, w programach nauczania w rzymskich szkołach. Stał się podstawowym tekstem literackim, z którego uczyli się młodzi Rzymianie, co świadczy o jego natychmiastowym i trwałym wpływie na edukację oraz kulturę. Jego poezja była wzorem stylu, języka i formy, kształtując gusty literackie przez wieki.
Rola w „Boskiej Komedii”
Znaczenie Wergiliusza jako mistrza poezji potwierdza jego niezwykła rola w XIV-wiecznym arcydziele Dantego Alighieri, „Boskiej Komedii”. Dante uczynił Wergiliusza swoim przewodnikiem po Piekle i Czyśćcu, nazywając go jedynym mistrzem. Ta symboliczna podróż podkreśla głęboki szacunek Dantego dla twórczości Wergiliusza i jego uznanie dla jego mądrości i artystycznego geniuszu. Wergiliusz w tym kontekście reprezentuje szczytowe osiągnięcie ludzkiego rozumu i poetyckiego kunsztu przed nadejściem chrześcijaństwa.
Wpływ na literaturę angielską
Wpływ Wergiliusza rozciąga się również na literaturę angielską. Geoffrey Chaucer, jeden z najwybitniejszych poetów angielskich, w swoim utworze „The House of Fame” umieścił Wergiliusza na wyjątkowym filarze z jasnego, cynowanego żelaza. Ta metafora symbolizuje niezachwianą i trwałą pozycję Wergiliusza w historii literatury, podkreślając jego wieczne znaczenie i inspirację dla twórców na przestrzeni wieków.
Definicja klasyka według T.S. Eliot
W XX wieku wybitny poeta T.S. Eliot podjął próbę zdefiniowania pojęcia „klasyka”. Twierdził on, że jakakolwiek definicja tego terminu musi opierać się na twórczości Wergiliusza. Eliot uznał go za postać centralną dla cywilizacji zachodniej, której dzieła stanowią fundament i punkt odniesienia dla rozwoju kultury. To stwierdzenie podkreśla uniwersalność i ponadczasowość twórczości Wergiliusza.
Kontrowersje i legendy związane z Wergiliuszem
Postać Wergiliusza, otoczona kultem już za życia, z czasem stała się obiektem licznych legend i sporów, które świadczą o jego wpływie na wyobraźnię kolejnych pokoleń.
Spór o rodzinny majątek
Tradycja przekazuje, że po bitwie pod Filippi rodzina Wergiliusza utraciła swój rodzinny majątek pod Mantuą na rzecz weteranów wojennych. Istnieją przekazy, według których Wergiliusz próbował odzyskać utraconą farmę poprzez pisanie petycji poetyckich. Choć szczegóły tego sporu są niejasne, odzwierciedla on trudne czasy polityczne i społeczne, w których przyszło żyć poecie, oraz jego próbę obrony swojego dziedzictwa za pomocą słowa pisanego.
Wergiliusz jako mag
W średniowieczu wokół postaci Wergiliusza narosło wiele legend, które przypisywały mu nadprzyrodzone, magiczne zdolności. Te legendy często wynikały z proroczego charakteru jego dzieł, a w szczególności czwartej „Eklogi”, która zawierała fragmenty interpretowane jako zapowiedź nadejścia Jezusa Chrystusa. Wizerunek Wergiliusza jako maga i proroka był powszechny w średniowiecznej Europie, co świadczy o jego trwałej obecności w zbiorowej wyobraźni, wykraczającej poza jego pierwotną rolę poety.
Ciekawostki z życia Wergiliusza
Życie i twórczość Wergiliusza obfitują w fascynujące fakty, które dodatkowo podkreślają jego wyjątkową pozycję w historii.
Miejsce pochówku i epitafium
Prochy Wergiliusza spoczęły w Neapolu. Na grobowcu poety wyryto słynne epitafium, które doskonale podsumowuje jego życie i twórczość: „Mantua mnie zrodziła, Kalabrowie zabrali, teraz trzyma mnie Neapol; śpiewałem o pastwiskach, polach i wodzach”. Ten krótki, ale wymowny tekst podkreśla jego pochodzenie, podróże i główne tematy jego poezji – życie wiejskie i chwałę dowódców.
Kult grobu
Grobowiec Wergiliusza stał się miejscem szczególnego kultu. Rzymski poeta Siliusz Italikus, żyjący w I wieku n.e., tak bardzo czcił Wergiliusza, że wykupił teren wokół jego grobowca. Regularnie odwiedzał to miejsce z tak wielką czcią, jakby była to świątynia. Ten przykład pokazuje, jak głęboki szacunek i podziw wzbudzał Wergiliusz wśród swoich następców, którzy widzieli w nim nie tylko poetę, ale niemalże boską postać w literaturze.
Wergiliusz, poprzez swoje arcydzieła, na zawsze wpisał się w annały literatury, udowadniając, że poezja potrafi kształtować tożsamość narodową i inspirować przez tysiąclecia. Jego „Eneida” pozostaje kamieniem węgielnym rzymskiej literatury i kluczowym tekstem dla zrozumienia klasycznej kultury zachodniej.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kto to jest Virgil?
Virgil to powszechnie znany pseudonim dla Virgila Abloha, wpływowego amerykańskiego projektanta mody, DJ-a i przedsiębiorcy. Często kojarzony jest także z postacią historyczną, Wergiliuszem, rzymskim poetą.
Co oznacza Virgil?
Imię Virgil pochodzi od łacińskiego nazwiska Vergilius, które prawdopodobnie oznacza „ten, który dzierży włócznię” lub „z Mantui”. Znaczenie to jest związane z rzymskim poetą Wergiliuszem.
Ile dzieci ma Virgil van Dijk?
Virgil van Dijk, holenderski piłkarz, ma dwoje dzieci. Jego partnerką jest od wielu lat Rianne van Dijk.
Jaki jest związek pomiędzy Kanye i Virgilem?
Kanye West i Virgil Abloh mieli bliskie relacje zawodowe i przyjacielskie. Abloh był dyrektorem kreatywnym w firmie Kanye Westa DONDA, a ich współpraca miała znaczący wpływ na modę uliczną i branżę kreatywną.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Virgil
